Wersja z 2011-11-10

Grzegorz Jagodziński

Deklinacja niemiecka

Uwagi:

1. Symbole typu è oznaczają artykulację nienapiętą, symbole typu é oznaczają artykulację napiętą (tam, gdzie jest ona nieprzewidywalna)
2. Podkreślenie samogłoski (e) oznacza miejsce akcentu.
3. Podkreślenie spółgłoski v oznacza wymowę [v], nie [f], w odmianie i wewnątrz wyrazu. Na końcu wyrazu pozostaje wymowa [f].
4. Podkreślenie spółgłoski s oznacza wymowę [s] (a nie [z]).
5. Podkreślenie ch oznacza wymowę [k].
6. Kreska (-) oddziela morfemy wyrazu, jeśli na końcu morfemu wymawia się spółgłoskę bezdźwięczną lub jeśli podział ma wpływ na rodzaj artykulacji samogłoski. Np. Admiral zapisane jest Àd-miral, co pozwala wymówić go poprawnie [atmi'rɑ:l].
7. W gen.sg. zamiast końcówki -es zjawia się też -s; jest ona możliwa w stylu potocznym, o ile temat wyrazu nie kończy się na spółgłoskę syczącą.
8. Rzeczowniki mające końcówkę -es w gen.sg. tworzą też drugą, starszą formę dat.sg. z końcówką -e. Normalnie używana jest forma jak w tabeli.
9. Rzeczowniki mające zakończenie -e w nom.sg. oraz -ens w gen.sg. (np. Name) tworzą także postać mianownika z zakończeniem -en, czyli odmieniają się wówczas jak Wagen.
10. W tabeli przykładów na zielono oznaczono modele regularne, na niebiesko regularne pod warunkiem znajomości rodzaju rzeczownika.
11. Gwiazdką (*) oznaczono rzeczowniki odmieniające się obocznie według różnych wzorców. Podwójna gwiazdka sygnalizuje, że różne wzorce odmiany odpowiadają różnym znaczeniom wyrazu.
12. Wypadki szczególne: w typie der Motor – die Motoren akcent przesuwa się na następną sylabę; we wzorcu der Sporn – die Sporen ginie -n-, a samogłoska zmienia się z nienapiętej w napiętą, w odmianie der Bau – die Bauten pojawia się -t-.

Spis treści

1. Wzorce odmiany
2. Przykłady rzeczowników rodzaju męskiego
3. Przykłady rzeczowników rodzaju nijakiego
4. Przykłady rzeczowników rodzaju żeńskiego